Ngày 22/6/2004, lại thêm một ngày tốt đẹp của Tập đoàn CMKM Diamond. Hơn 3,2 tỷ cổ phiếu của công ty đã được giao dịch. Cũng trong ngày này, tại Thị trường Nasdaq số lượng CP giao dịch chưa đến 1,7 tỷ cổ phiếu và tại Sở Giao dịch Chứng khoán New York (New York Stock Exchange) chỉ là 1,4 tỷ được giao dịch. Số lượng cổ phiếu của CMKM được giao dịch trong ngày đó đã nhiều hơn cả hai thị trường NYSE và Nasdaq gộp lại! Chỉ vài ngày trước đó, ngày 16/6, lượng CP giao dịch đã lên tới 4,2 tỷ CP. Lãi suất thị trường ở công ty nhỏ từ Saskatchewannày đã gây nên hiện tượng: sự tăng giá nhanh chóng của hàng loạt CP giá rẻ (penny stock).
Tăng như tên lửa (Going Ballistic )
Năm 1994, Sàn Over-the-Counter Bulletin Board (OTCBB) đã giao dịch tổng số 3,02 tỷ cổ phiếu, chiếm 4,5% tổng số cổ phiếu được giao dịch trên thị trường Nasdag và NYSE. Vào năm 2003, khối lượng cổ phiếu giao dịch hàng năm của OTCBB đã tăng vọt lên 267,4 tỷ cổ phiếu, gia tăng ở mức khó tin được là 8900%, và tương đương 63% tổng khối lượng cổ phiếu của Thị trường Nasdaq và 78% của Thị trường NYSE (Khối lượng giao dịch của Nasdaq đã vượt qua khối lượng của NYSE năm 1993). Đó là một câu chuyện về sự tăng trưởng kỳ lạ. Ở tỷ lệ tăng tưởng đó, nó sẽ không lâu dài trước khi thị trường chứng khoán OTCBB giao dịch cùng khối lượng cổ phiếu như là hai thị trường anh em lớn hơn nó.
Biểu đồ 1 – Tổng khối lượng cổ phiếu giao dịch hằng năm của Thị trường Over-the-Counter Bulletin Board (OTCBB) từ 1990 đến 2004 (ĐV: Tỷ)
Theo đuổi mức tăng trưởng (Chasing the Establishment)
Biểu đồ 2 – Tổng khối lượng giao dịch của Nasdaq và OTCBB. Tổng khối lượng của OTCBB tăng 8900% từ 1993 - 2003, làm lu mờ các mức tăng khối lượng cả hai thị trường Nasdaq (638%) và NYSE (512 %) bằng khoảng cách/với biên độ rộng.
Tổng khối lượng trên Sàn Pink Sheets (nơi CMKM Diamonds giao dịch) còn tăng trưởng nhanh hơn. Năm 1998, xấp xỉ 9 tỷ cổ phiếu đã được giao dịch, và vào năm 2003, tổng khối lượng đã tăng vọt lên đến 187,5 tỷ một sự tăng trưởng khó tin ở mức hơn 2000% chỉ trong vòng năm năm. Trong năm 2004, tổng khối lượng giao dịch của Pink Sheet được xây dựng để vượt qua 700 tỷ, vượt xa cả hai trị trường OTCBB và Nasdaq, một phần nhờ vào các công ty như CMKM.
Biểu đồ 3 – tăng như tên lửa về khối lượng giao dịch trên thị trường Pink Sheets.
Đồng xu thay cho đồng Đô-la (Pennies for Dollars)
Tuy nhiên, có một khác biệt lớn khi so sánh giá trị giao dịch của các thị trường khác nhau. Năm 2003, khối lượng giao dịch bình quân của Thị trường OTCBB ở mức 1.060.949.618 cổ phiếu mỗi ngày, tương đương giá trị bình quân ngày là 159.551.840USD. Giá trị bình quân ngày của mỗi cổ phiếu lúc này là 0,15USD. Giá trị bình quân cổ phiếu năm 2003 trên Thị trường Pink Sheets là 0,14USD. Ngược lại, trong cùng một năm, giá cổ phiếu bình quân ngày trên Thị trường Nasdaq là 16,61USD và trên Thị trường NYSE là 27,50USD.
Hãy xem xét điều này: trong năm 2003 và 2004, các cổ phiếu của CMKM được giao dịch trong khoảng 0,002 and 0,0001 cents. Ở mức 0,0001 cents cho mỗi cổ phiếu, bạn chỉ tốn 100 USD cho một triệu cổ phiếu. Nếu bạn gặp may mắn nắm bắt được cơ hội khi chứng khoán tăng đến 0,005 cents, điều này thỉnh thoảng đã xảy ra, và nếu có đủ người mua để giúp bạn thoát ra khỏi thị trường, bạn sẽ đạt được lãi trọn là 4.900USD.
Biểu đồ 4 – So sánh khối lượng giao dịch trên thị trường OTCCB (màu tím) và Pink Sheet (màu hồng).
Tuy nhiên, nếu bạn đang ở sai vị trí trong cuộc giao dịch và đã mua cổ phiếu ở mức 0,005 cents, bạn sẽ thấy 100 USD của bạn sẽ chỉ còn lại là 2USD khi chứng khoán rớt xuống mức 0,0001cents. Và nếu bạn trong tình trạng mua 20.000 USD ở mức giá 0,0001 cents bạn sẽ phải bán 200 triệu cổ phiếu để thoát khỏi vị thế đó. Trong vực thẳm đồng-tiền-dưới-mức- một xu (sub-penny), một vài ngàn đô-la mua hay bán có thể ảnh hưởng đáng kể trị giá cổ phiếu.
“Một công ty như CMKM đơn giản không phải là nơi để giao phó bất kỳ đồng tiền nào mà bạn không thể có đủ khả năng để chịu đựng mất mát.” Công ty không lập bất cứ báo cáo nào cho Uỷ ban Giao dịch Chứng khoán (SEC) từ tháng 3/2003, và có được thông tin công ty đáng tin cậy là một thách thức lớn nhất. Nhưng liệu có bao nhiêu giá trị chứng khoán dao động ở mức 5000% hay hơn trong một ngày?
Nỗ lực tăng trưởng (Growing Pains)
Ông Mike Ser, một cán bộ của công ty cung cấp dữ liệu Alphatrade.com đã nói trong một cuộc phỏng vấn là công ty đã chứng kiến một sự tăng trưởng theo cấp số nhân về những người đăng ký để được cấp dữ liệu penny stock/cổ phiếu nhỏ (Chứng khoán có trị giá giao dịch dưới 5USD) từ Thị trường Pink Sheets và OTCBB. Alphatrade là một trong số ít các nhà cung cấp dữ liệu penny stock cấp 1 và cấp II. (Cấp II thì cần thiết cho những ai muốn xem hoạt động của nhà tạo lập thị trường và theo dõi những giao dịch đang xảy ra, cung cấp cho các nhà giao dịch một chỉ số chi tiết về điểm mạnh hay điểm yếu của thị trường).
Một trong những vấn đề của sự tăng trưởng theo cấp số nhân thường xảy ra khi theo dõi khối lượng cổ phiếu giao dịch. Thị trường Pink Sheets và OTCBB thì bị giới hạn bởi các hệ thống báo cáo nhị nguyên, là “khối lượng bán ra’ ở mức tối đa 4,295 tỷ cổ phiếu, và con số lớn nhất thuộc hệ thống nhị nguyên có thể hiển thị là 32 con số. Nếu nó báo cáo khối lượng nhiều hơn thế, dữ liệu sẽ bị sai lạc. Các bộ phận đếm (counters) hoặc sẽ quay trở lại số 0 hoặc cung cấp dữ liệu khối lượng sai. Chỉ có hệ thống báo cáo mới mới có thể điều chỉnh được vấn đề này.
Carl Giangrasso của Sàn Pink Sheets đã bình luận rằng sự sai lạc này là do có nhiều nguồn cung cấp dữ liệu thô. Vấn đề bắt đầu từ năm 2003 với sự kiện tăng nhanh tính phổ biến của cổ phiếu một xu và khối lượng cổ phiếu nhỏ tương xứng – và tất cả các nhà cung cấp dữ liệu đều phải đương đầu với cùng vấn đề này. May thay, vấn đề này lại tác động mạnh lên các cổ phiếu “sub-penny”( trị giá đồng tiền nhỏ hơn đồng xu)
Sàn Pink Sheets đã có nhiều tiến bộ kể từ những ngày xuất hiện “Truyền thuyết giá trị nhỏ” (“penny dreadfuls” ) và các văn bản báo cáo, Giangrasso nói. Hiện nay thị trường này đã có hệ thống báo giá điện tử và điều kiện thuận lợi cho các nhà tạo lập thị trường thực hiện đặt lệnh qua hệ thống điện tử này.
Tìm kiếm một phương pháp trong mớ hỗn độn đồng xu (Penny Mayhem)
Làm thế nào để giao dịch cổ phiếu nhỏ? Có kỹ thuật nào giúp cho việc giao dịch diễn ra tốt nhất? phân tích kỹ thuật sử dụng các chỉ số và số liệu thống kê để dự báo biến động về giá cũng là 1 cách. Nhưng do sự khác thường của hiện tượng penny, các chuyên gia theo trường phái phân tích kỹ thuật đã không có thời gian xây dựng một chiến lược – giả sử có ai đó quan tâm đến việc này. Khi phân tích các cổ phiếu “dưới một xu” thì cần có một hệ thống mới để vẽ biểu đồ và giám sát để xác định mức ý nghĩa của sự biến động của một 0,0001 cent, và không thể nói nó có hay không có ảnh hưởng. Giao dịch những loại cổ phiếu này như thế giống như ném lao. Hãy đặt lệnh và hy vọng bạn sẽ ném trúng tiêu điểm.
Phần lớn, giao dịch các loại cổ phiếu có trị giá thấp hơn 5USD thường bị xa lánh do bởi cộng đồng phân tích kỹ thuật. Khối lượng giao dịch thấp hơn từ 400.000 – 500.000 cổ phiếu mỗi ngày làm cho việc phân tích không đáng tin cậy và tính thanh khoản trở thành một thử thách cho việc giao dịch ở bất cứ quy mô nào. Nhưng do khối lượng giao dịch các loại cổ phiếu này bùng nổ, vấn đề sẽ trở nên bớt gay gắt đi. Có phải các kỹ thuật vẽ biểu đồ phân tích kỹ thuật chỉ phù hợp với việc giao dịch chứng khoán trị giá 0,20USD với khối lượng giao dịch bình quân 1 triệu cổ phiếu mỗi ngày? Chừng nào mà việc giao dịch không bị tập trung vào tay của một số nhà đầu tư và tâm lý thị trường quần chúng chi phối thì không có lý do gì mà các kỹ thuật vẽ bản đồ không thể hoạt động được.
Một nhà giao dịch chứng khoán tự hoàn tất việc giao dịch của mình, ông Ser nói, những thông tin và lời đồn đại là những động lực chính lèo lái biến động giá cổ phiếu nhỏ. Các bảng thông tin trên mạng (online) và những “phòng chat” (Chatrooms: phòng tán gẩu trên mạng) đóng một vai trò quan trọng, và những thông cáo báo chí có tiềm năng là nguyên do của những biến động lớn về giá cổ phiếu. Trong trường hợp này, các phương pháp vẽ biểu đồ truyền thống không thể hoạt động được.
Kỹ thuật giao dịch ưa thích của Ông Ser là hiểu biết về cổ phiếu và cách thức cổ phiếu này phản ứng lại những thông tin và lời đồn đại. Khi càng có nhiều tin đồn trên thị trường, càng có nhiều khả năng cho một biến động lớn về giá xảy ra. Thông tin Cấp II sẽ cho ông Ser biết có bao nhiêu nhà tạo lập thị trường có liên quan và họ đang thao túng như thế nào ở thị trường chứng khoán. Điều này phản ánh có bao nhiêu chứng khoán đang được giao dịch ở nhiều mức giá khác nhau và những ai đang mua bán. Nó giúp xác định khuynh hướng nào mà chứng khoán có thể hướng đến.
Đối với các cổ phiếu trong mức từ 1$ – 5$, việc phân tích kỹ thuật bắt đầu có ý nghĩa khi khối lượng giao dịch đủ để phân tích, Ser nói. Ông thích nhìn thấy có ít nhất từ 400.000 đến 500.000 cổ phiếu giao dịch mỗi ngày, nhưng điều này tùy thuộc vào việc cổ phiếu có biên độ chênh lệch giá chặt hay chưa. Tuy nhiên, có thể làm ra tiền bằng các biên độ chênh lệch giá lớn hơn bằng cách mua với giá chào bán và bán với giá đặt mua để kiếm một khoản lợi nhuận nhỏ, nhưng đây lại là một chiến lược có nhiều rủi ro hơn.
Ser đã nói chuyện với một số các nhà mua bán chứng khoán không có nhiều tiền để giao dịch (500$ – 1.000$), và những người này cho rằng họ thích cổ phiếu nhỏ bởi vì họ có thể tham gia ở vị thế lớn hơn so với ở những trung tâm giao dịch chứng khoán lớn hơn. Nhưng có một chiến lược khác, khá giống chơi trò cờ bạc ăn tiền hơn là đầu tư hay mua bán. Giống như bạn đến chơi ở Sòng bạc Las Vegas, chỉ cố gắng thu vào nhiều bằng số bạn sẵn sàng chịu mất. Một khi đã cháy túi, chỉ còn một con đường quay về nhà.
Một nhóm tay chơi cổ phiếu nhỏ khác là những nhà đầu tư tài tử, là những người không nghe gì về thông tin cấp II và họ mua chứng khoán để giữ dài hạn với hy vọng rằng thị trường chứng khoán sẽ làm một cuộc khám phá lớn, Ser nói. Tuy nhiên, một sự đầu tư lớn vào cổ phiếu nhỏ sẽ không bao giờ làm mất nhà, nó chỉ để mơ mộng vui vẻ.
Kết luận
Giao dịch cổ phiếu nhỏ chắc chắn không phải là loại giao dịch dành cho tất cả các nhà đầu tư. Tuy nhiên, đây có thể đúng là loại giao dịch dành cho những ai đang muốn tìm kiếm một cái gì đó khác với đầu tư hay những lối giao dịch chứng khoán truyền thống, xưa cũ. Nhưng xin đừng đánh cuộc quá nhiều.
Tác giả: Matt Blackman
